Sự kiện Việt Nam chính thức ban hành Nghị định số 293/2026/NĐ-CP ngày 23/07/2026 hướng dẫn thực thi Công ước La Haye ngày 05/10/1961 về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công của nước ngoài (Công ước Apostille) đánh dấu bước ngoặt pháp lý đặc biệt quan trọng. Lần đầu tiên, quy trình xác thực giấy tờ công giữa Việt Nam và hơn 128 quốc gia thành viên được tối giản hóa toàn diện, mở ra lộ trình hội nhập nhanh chóng cho các cá nhân và doanh nghiệp.
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ du học, định cư, kết hôn nước ngoài hoặc hợp tác kinh doanh quốc tế trong giai đoạn này, hãy cùng Joie Garden Translation cập nhật những thông tin pháp lý cốt lõi cần biết!
1. Lộ Trình Triển Khai Công Ước Apostille Tại Việt Nam
Để chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn chuyển giao pháp lý, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý các mốc thời gian then chốt sau:
- 31/12/2025: Việt Nam chính thức nộp văn kiện gia nhập Công ước Apostille.
- 13/07/2026: Hoàn tất thời hạn 6 tháng phản đối theo quy định điều ước quốc tế đối với các quốc gia thành viên.
- 23/07/2026: Chính phủ ban hành Nghị định số 293/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về thẩm quyền, trình tự, thủ tục cấp chứng nhận Apostille và tiếp nhận giấy tờ công nước ngoài tại Việt Nam.
11/09/2026:
Công ước Apostille và Nghị định 293/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực áp dụng tại Việt Nam.
⚠️ Lưu ý quan trọng: Trước ngày 11/09/2026: Toàn bộ giấy tờ công của nước ngoài muốn sử dụng tại Việt Nam (và ngược lại) vẫn phải tuân thủ thủ tục Hợp pháp hóa lãnh sự qua Đại sứ quán/Lãnh sự quán như hiện hành. Tem Apostille nước ngoài cấp chỉ có thể thay thế thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự tại Việt Nam sau ngày 11/09/2026
2. Điểm Mới Nổi Bật Của Nghị Định 293/2026/NĐ-CP
Căn cứ theo Nghị định 293/2026/NĐ-CP, cơ chế Apostille đem lại nhiều quy định thông thoáng và tiến bộ:
- Bản chất của Tem Apostille: Là chứng nhận xác thực nguồn gốc giấy tờ công (bao gồm tính xác thực của chữ ký, chức danh, thẩm quyền của người ký và con dấu trên giấy tờ). Chứng nhận Apostille không xác nhận nội dung hay hình thức của giấy tờ công.
- Đơn giản hóa đối tượng nộp hồ sơ: Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể đề nghị cấp chứng nhận Apostille cho giấy tờ của mình hoặc của người khác mà không cần giấy ủy quyền. Tuy nhiên, người nộp thay phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của tài liệu và tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Cắt giảm tối đa khâu trung gian: Giấy tờ công sau khi dán tem Apostille tại cơ quan thẩm quyền (Bộ Ngoại giao/Cục Lãnh sự Việt Nam hoặc cơ quan thẩm quyền nước ngoài) sẽ được công nhận và sử dụng trực tiếp, bỏ hoàn toàn bước xác nhận tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán.
3. So Sánh Quy Trình: Trước vs Sau Ngày 11/09/2026
| Tiêu chí | Trước ngày 11/09/2026 (5 Bước – Legalization) | Từ ngày 11/09/2026 (4 Bước – Apostille) |
| Quy trình thực hiện | ➔ Chuẩn bị bản gốc giấy tờ công ➔ Dịch thuật công chứng ➔ Chứng nhận Bộ Ngoại giao ➔ Hợp pháp hóa Lãnh sự tại ĐSQ/LSQ ➔ Xác thực tại nước tiếp nhận. | ➔Chuẩn bị bản gốc giấy tờ công ➔ Dịch thuật công chứng (nếu nước nhận yêu cầu) ➔ Xin tem Apostille tại Bộ Ngoại giao ➔ Sử dụng trực tiếp. |
| Thời gian xử lý | Kéo dài từ vài tuần đến cả tháng do phải đặt lịch và đợi duyệt tại Đại sứ quán. | Rút ngắn chỉ còn từ vài ngày làm việc. |
| Chi phí | Tốn kém nhiều lượt phí (phí chứng nhận ngoại giao + phí hợp pháp hóa ĐSQ/LSQ). | Tiết kiệm đáng kể, chỉ phát sinh chi phí cấp tem Apostille 1 lần duy nhất tại nơi cấp. |
4. Danh Mục Giấy Tờ Được Áp Dụng Tem Apostille
Nghị định 293/2026/NĐ-CP áp dụng cho hầu hết các nhóm giấy tờ công lưu thông giữa Việt Nam và các quốc gia thành viên Công ước Apostille:
- Giấy tờ Hộ tịch: Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử, Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân…
- Giấy tờ Giáo dục: Bằng tốt nghiệp THPT/Đại học, Bảng điểm, Học bạ, Chứng chỉ chuyên môn…
- Giấy tờ Tư pháp: Phiếu lý lịch tư pháp (Số 1 & Số 2), Bản án, Quyết định của Tòa án …
- Giấy tờ Doanh nghiệp & Hành chính: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Xác nhận nghĩa vụ thuế, Báo cáo tài chính, Các văn bản công chứng/chứng thực…
Tham khảo: Hướng dẫn cấp chứng nhận Apostille đối với giấy tờ công của Việt Nam
